Acclimatiseren en opslag op de bouwplaats: de 48 uur die bepalen of de naden later opengaan
In het kort
Vloermateriaal zet uit en krimpt met temperatuur en luchtvochtigheid. Wordt het gelegd voordat het in evenwicht is met de ruimte, dan gebeurt die beweging ná het leggen: open naden, opstaande randen of bolling. Als vuistregel geldt minimaal 48 uur in de ruimte waar gelegd wordt, bij ongeveer de gebruikstemperatuur, met de pakken plat en vrij van koude wanden. Bij vloerverwarming acclimatiseert u bij een ingeschakeld systeem op gebruikstemperatuur.
Acclimatiseren staat op vrijwel elk legvoorschrift, en wordt vrijwel even vaak afgeraffeld. De pakken worden de avond voor het werk binnengezet, tegen de buitenmuur, in een ruimte die nog niet op temperatuur is. Formeel is er dan geacclimatiseerd; feitelijk niet. Deze pagina legt uit wat er in die uren gebeurt, welke omstandigheden ertoe doen en waarom opslag minstens zo belangrijk is als de duur.
Wat er tijdens het acclimatiseren gebeurt
Vloermateriaal neemt vocht op uit de lucht en staat het weer af, en zet daarbij uit en krimpt. Hout doet dat het sterkst, laminaat via de houtvezelkern ook, en pvc reageert vooral op temperatuur.
Ligt het materiaal in evenwicht met de ruimte op het moment van leggen, dan is de beweging daarna klein en vangt de dilatatievoeg die op. Ligt het niet in evenwicht, dan gebeurt de beweging ná het leggen — en dan zit de vloer al vast tussen de wanden.
Het resultaat is voorspelbaar: materiaal dat te droog wordt gelegd zet later uit en gaat bol staan; materiaal dat te vochtig wordt gelegd krimpt en laat open naden zien. Beide klachten komen weken tot maanden later, wanneer de oorzaak niet meer zichtbaar is.
De omstandigheden die ertoe doen
| Factor | Praktijkrichtlijn | Waarom |
|---|---|---|
| Duur | Minimaal 48 uur | Korter is onvoldoende om de kern in evenwicht te brengen |
| Plaats | In de ruimte waar gelegd wordt | Een garage of gang heeft een ander klimaat |
| Temperatuur | Gebruikstemperatuur van de ruimte | Evenwicht met het latere klimaat, niet met het bouwklimaat |
| Vloerverwarming | Ingeschakeld en op gebruikstemperatuur | Anders acclimatiseert u bij een klimaat dat straks niet bestaat |
De exacte termijn en de gevraagde temperatuur- en vochtigheidswaarden staan in het legvoorschrift van de fabrikant en verschillen per product. Wijkt uw situatie daarvan af, dan is dat een afwijking die u vastlegt.
Opslag: waar de meeste tijd verloren gaat
- Plat stapelen, niet rechtop tegen een wand. Rechtop staand materiaal kromtrekt onder eigen gewicht.
- Vrij van buitenwanden. Een koude of vochtige wand maakt van de onderste pakken een ander klimaat dan van de bovenste.
- Niet direct op een koude dekvloer. Leg er iets onder; een dekvloer die nog uithardt geeft vocht af.
- Verpakking dicht laten, tenzij het voorschrift anders zegt. Sommige producten acclimatiseren juist geopend — dat staat op het blad en verschilt per fabrikant.
- Niet in een onverwarmde ruimte. Acclimatiseren in een garage bij vijf graden is geen acclimatiseren.
Deze punten kosten geen tijd; ze vragen alleen dat het materiaal op de juiste plek terechtkomt bij aflevering. Spreek dat af met degene die de levering aanneemt.
Bouwplaats versus bewoonde woning
In een bewoonde woning is het klimaat stabiel en is acclimatiseren doorgaans eenvoudig. Op een bouwplaats is het klimaat juist het probleem: er wordt gestuukt, geschilderd en gedroogd, en de luchtvochtigheid is dan tijdelijk hoog.
Materiaal dat in die periode acclimatiseert, komt in evenwicht met een klimaat dat na oplevering verdwijnt. Zodra de woning in gebruik is en de verwarming aangaat, droogt het materiaal alsnog en krimpt het — met open naden als gevolg.
De praktische conclusie: lever laat in het bouwproces, na de natte werkzaamheden, en acclimatiseer bij een klimaat dat lijkt op het gebruiksklimaat. Kan dat niet, dan is dat een afwijking die u meldt en vastlegt.
Vastleggen
Noteer de leverdatum, waar het materiaal heeft gestaan, hoelang, en de temperatuur en luchtvochtigheid in de ruimte. Bij vloerverwarming noteert u of het systeem aanstond en op welke temperatuur.
Bij een klacht over open naden of bolling is dit de eerste informatie die wordt gevraagd. Ontbreekt zij, dan is de aanname dat er niet correct is geacclimatiseerd. Zie ook ons artikel over de Wkb en het opleverdossier.
Veelgestelde vragen
Is 48 uur acclimatiseren altijd voldoende?
Achtenveertig uur is een gangbare ondergrens, geen garantie. De werkelijke termijn staat in het legvoorschrift van de fabrikant en hangt af van het product en van het verschil tussen het klimaat waar het materiaal vandaan komt en dat van de ruimte. Bij een groot verschil is langer nodig.
Mag ik de pakken open maken tijdens het acclimatiseren?
Dat verschilt per fabrikant en staat op het legvoorschrift. Sommige producten acclimatiseren juist geopend, andere uitdrukkelijk in gesloten verpakking. Doe niet wat gebruikelijk is maar wat er voor dit artikel staat, en noteer welke instructie u hebt gevolgd.
Kan ik in de garage acclimatiseren?
Nee. Het doel is evenwicht met het klimaat van de ruimte waar de vloer komt te liggen. Een garage of gang heeft een andere temperatuur en luchtvochtigheid, dus daar bereikt het materiaal een evenwicht dat na het leggen weer verschuift.
Moet de vloerverwarming aan tijdens het acclimatiseren?
Ja, op gebruikstemperatuur, tenzij de fabrikant anders voorschrijft. Acclimatiseert u bij een uitgeschakeld systeem, dan komt het materiaal in evenwicht met een klimaat dat straks niet meer bestaat en beweegt het alsnog zodra de verwarming aangaat.
Relevante productcategorieën
Over de auteur
Erik — Action Vloeren
Vloerspecialist (20+ jaar branche-ervaring)
Erik is vloerspecialist bij Action Vloeren in Veldhoven met meer dan 20 jaar ervaring in B2B vloerenleveringen aan vloerleggers, ZZP'ers en aannemers in Noord-Brabant.
Bronnen
Vragen over dit onderwerp?
Onze vloerspecialisten in Veldhoven adviseren u graag persoonlijk — kom langs in de showroom of bel direct.